- Làng vận động viên Ilha Pura 3.604 căn do tư nhân xây để bán; từ 10/2014 đến 8/2016 chỉ bán được khoảng 240 căn
- Tháng 6/2024, một ngân hàng đầu tư mua lại phần lớn căn chưa bán, giảm khoảng 40% giá mỗi m²
- Một số nhà thi đấu ở công viên Olympic Barra được tháo dỡ hoặc đổi thành trường học
- Khu cảng Porto Maravilha đặt mục tiêu dân từ 30.000 lên 100.000; năm 2021 mới làm được khoảng một phần ba
Rio 2016 để lại bài học khác hẳn Athens 2004. Athens để nhà nước xây sân cố định rồi bỏ không. Rio rút kinh nghiệm: làm nhiều nhà thi đấu tạm để tháo ra sau giải. Nhưng Rio đặt cược phần nhà ở vào tư nhân, đúng lúc Brazil rơi vào suy thoái. Bài này đi qua ba nơi: làng vận động viên, công viên Olympic và khu cảng cũ.
Ba nơi, ba kết cục
| Nơi | Kế hoạch | Thực tế | Thời điểm |
|---|---|---|---|
| Làng vận động viên Ilha Pura | Chung cư cao cấp để bán sau giải | Bán rất chậm; phần chưa bán được mua lại với giá giảm | 6/2024 |
| Công viên Olympic Barra | Đổi nhà thi đấu thành trường, trung tâm huấn luyện | Đã đổi một phần; có lễ hội âm nhạc lớn từ 2017 | 2024 |
| Khu cảng Porto Maravilha | Dân từ 30.000 lên 100.000 | Khoảng một phần ba khối lượng, nhiều kho cải tạo còn trống | 7/2021 |
Làng vận động viên: chung cư cao cấp gặp suy thoái
Làng vận động viên Rio có tên Ilha Pura, ở khu Barra da Tijuca, phía Tây Nam thành phố. Làng gồm 31 toà, 3.604 căn hai, ba, bốn phòng ngủ. Chủ đầu tư là một công ty bất động sản tư nhân.
Kế hoạch là sau Thế vận hội bán các căn này như chung cư cao cấp, có hồ bơi, khu chăm sóc sức khoẻ. Việc bán bắt đầu từ tháng 10/2014.
Đến tháng 8/2016, khi Thế vận hội diễn ra, mới bán được khoảng 240 căn, chưa tới 7%. Brazil đang suy thoái. Một số người đã đặt mua còn trả lại căn. Khu nằm xa trung tâm, người mua ngại làm cư dân đầu tiên ở một nơi vắng.
Sau giải, các căn được tháo phần lắp thêm cho vận động viên khuyết tật, hoàn thiện lại để bán. Việc bán vẫn chậm trong nhiều năm.
Tháng 6/2024, ngân hàng đầu tư BTG Pactual mua lại phần lớn căn chưa bán. Trước đó khoảng một phần ba số căn đã bán được. Báo chí Brazil ghi nhận ngân hàng được giảm khoảng 40% giá mỗi m². Chủ đầu tư cũ khi đó còn nợ ngân hàng nhà nước Caixa hơn 2 tỷ real.
Tức là gần tám năm sau Thế vận hội, làng vận động viên mới có lối ra rõ ràng.
Công viên Olympic Barra: nhà thi đấu thành trường học
Công viên Olympic Barra xây trên đất của trường đua Jacarepaguá cũ. Rio học từ bài học Athens: nhiều công trình được thiết kế để tháo hoặc đổi công năng.
- Nhà thi đấu Carioca 2 thành cơ sở của một viện giáo dục kỹ thuật liên bang, cho 1.400 học sinh.
- Nhà thi đấu Carioca 3 thành trường thể thao, sức chứa 5.000 học sinh học cả ngày.
- Nhà thi đấu Future Arena được tháo ra, vật liệu dùng xây trường công.
- Sân bơi Olympic được tháo, phần khung dùng làm hai bể bơi 50 m ở nơi khác.
Phần còn lại thành trung tâm huấn luyện Olympic do Bộ Thể thao quản lý. Từ năm 2017, đây là nơi tổ chức thường xuyên lễ hội âm nhạc Rock in Rio. Năm 2024, trục đi bộ chính được chỉnh trang thành công viên.
Những năm đầu sau giải, nơi này bị chê vắng và xuống cấp. Nhưng việc tính trước "tháo được, đổi được" giúp nhiều công trình không thành sân bỏ không như ở Athens.

Khu cảng Porto Maravilha: làm dở
Porto Maravilha là dự án cải tạo khu cảng cũ ở trung tâm Rio, khởi động năm 2009. Đây là dự án đô thị lớn nhất Rio trong nhiều thập kỷ.
Năm 2013–2014, cầu cạn Perimetral (đường trên cao chạy dọc cảng) bị phá bỏ, thay bằng đường hầm và đại lộ. Khu cảng có bảo tàng mới, thuỷ cung, phố đi bộ.
Chính quyền đặt mục tiêu dân khu cảng tăng từ khoảng 30.000 lên 100.000. Nhưng đến năm 2021, công việc mới làm được khoảng một phần ba. Nhiều kho cũ đã cải tạo vẫn để trống.
Dự án còn bị phê phán vì người dân nghèo sống quanh cảng ít được hỏi ý kiến. Một số nhà bị phá để làm công trình. Đây là mặt trái mà tôi ghi lại để bài không chỉ kể chuyện đẹp.
Rio khác Athens ở đâu?
| Athens 2004 | Rio 2016 | |
|---|---|---|
| Nhà thi đấu | Nhiều sân cố định, sau bỏ không | Nhiều nhà tạm, tháo hoặc đổi thành trường |
| Làng vận động viên | Nhà nước xây, chia cho người lao động | Tư nhân xây, bán như chung cư cao cấp |
| Rủi ro chính | Công trình không ai nhận | Nhà ở phụ thuộc kinh tế và sức mua |
Chi tiết Athens ở bài Athens 2004: bài học công trình bỏ hoang.
Điều Hà Nội có thể soi vào
Rio và Hà Nội khác nhau về kinh tế, luật, cách bán nhà. Tôi chỉ rút bài học quy hoạch. Bài này không nói gì về giá hay sức mua ở Vinhomes Olympic.
- Nhà ở quanh khu thể thao phụ thuộc kinh tế chung. Ilha Pura không ế vì Thế vận hội thất bại, mà vì bán đúng lúc suy thoái và ở xa trung tâm.
- Cư dân đầu tiên cần lý do để tới. Trường, chợ, tàu điện quan trọng hơn cái tên Olympic. Xem bài Vinhomes Olympic bao giờ có cư dân.
- Tính trước công năng thứ hai cho nhà thi đấu. Rio đổi nhà thi đấu thành trường. Kế hoạch dùng ngày thường của các nhà thi đấu ở phân khu B chưa công bố. Xem bài các công trình thể thao ở phân khu B.
Bài này kể cả mặt hỏng của Rio. Đó không phải lời cảnh báo về bất kỳ dự án nào ở Hà Nội. Làng vận động viên ở Vinhomes Olympic (phân khu C) đến 21/11/2026 chưa công bố có bán hay không. Xem bài làng vận động viên thành khu nhà ở.
Video liên quan

Video từ kênh YouTube Kỹ Sư Bán Nhà. Xem tất cả video Vinhomes Olympic →
Hỏi đáp
Làng vận động viên Rio 2016 bây giờ ra sao?
Làng Ilha Pura 3.604 căn bán rất chậm sau Thế vận hội vì Brazil suy thoái. Tháng 6/2024, một ngân hàng đầu tư mua lại phần lớn căn chưa bán để tiếp tục hoàn thiện và bán.
Công viên Olympic Rio có bị bỏ hoang không?
Không hoàn toàn. Một nhà thi đấu thành cơ sở của trường kỹ thuật 1.400 học sinh, một nhà khác thành trường thể thao. Nhà thi đấu tạm được tháo để xây trường. Từ 2017 nơi đây còn là nơi tổ chức lễ hội âm nhạc Rock in Rio.
Rio 2016 khác Athens 2004 ở điểm nào?
Athens để nhà nước xây sân cố định rồi bỏ không. Rio làm nhiều nhà thi đấu tạm, nhưng đặt cược làng vận động viên và khu cảng vào tư nhân, rồi gặp suy thoái.
Rio 2016 có bài học gì cho Vinhomes Olympic?
Ở mức quy hoạch: nhà ở quanh khu thể thao phụ thuộc vào kinh tế chung, khoảng cách tới trung tâm và tàu điện. Bài này không so giá và không đoán thị trường Hà Nội.



