- Khu Olympic Green rộng khoảng 1.135 ha, trong đó công viên rừng Olympic chiếm 680 ha
- Ba tuyến tàu điện mở cùng ngày 19/7/2008, ba tuần trước lễ khai mạc
- Khối Nước thêm công viên nước năm 2010, có doanh thu 124 triệu tệ năm 2018, rồi thành sân băng năm 2022
- Sân Tổ Chim là sân duy nhất làm lễ khai mạc cả Thế vận hội mùa hè (2008) lẫn mùa đông (2022)
Bắc Kinh 2008 là ví dụ Olympic thay đổi thành phố theo một hướng riêng. Cùng một khu sân được dùng cho hai kỳ Thế vận hội, cách nhau 14 năm. Khu Olympic Green (vùng công viên và nhà thi đấu ở phía Bắc thành phố) rộng khoảng 1.135 ha. Năm 2022, chính nơi này đón Thế vận hội mùa đông. Tôi đi qua ba phần: khu đất, đường tàu, và cách dùng công trình sau giải.
Khu Olympic Green: hơn một nửa là cây xanh
Khu Olympic Green nằm trên trục Bắc – Nam lịch sử của Bắc Kinh. Khu có 13 địa điểm thi đấu khi diễn ra Thế vận hội 2008.
Ba công trình được nhắc nhiều nhất là Sân vận động quốc gia và Trung tâm bơi lội quốc gia. Người ta gọi chúng là Tổ Chim và Khối Nước. Công trình thứ ba là Nhà thi đấu trong nhà quốc gia.
Phần phía Bắc là công viên rừng Olympic rộng 680 ha. Trong công viên có hồ, rừng cây, đầm lầy nhân tạo và đường dạo. Tức là khoảng 60% khu đất là cây xanh, không phải bê tông.
Một số sân chỉ làm tạm. Sân khúc côn cầu trên cỏ (11,87 ha) và sân bắn cung (9,22 ha) bị tháo dỡ sau năm 2008. Bắc Kinh không giữ những sân mà ngày thường không ai dùng.
Ba công trình chính qua hai kỳ Thế vận hội
| Công trình | Năm 2008 | Sau 2008 | Năm 2022 |
|---|---|---|---|
| Tổ Chim (sân vận động quốc gia) | Khai mạc, điền kinh; 91.000 chỗ | Giảm còn 80.000 chỗ; giải điền kinh thế giới 2015, hoà nhạc, tham quan | Khai mạc, bế mạc Thế vận hội mùa đông |
| Khối Nước (trung tâm bơi lội) | Bơi lội; 17.000 chỗ | Còn 6.000 chỗ; thêm công viên nước 12.000 m² (8/2010) | Thi đấu bi đá trên băng, gọi là Khối Băng |
| Nhà thi đấu trong nhà quốc gia | Thể dục dụng cụ; 19.000 chỗ | Thi đấu, biểu diễn | Khúc côn cầu trên băng |
Điểm chung của ba công trình: không cái nào giữ nguyên công năng ban đầu. Cái nào sống tốt là cái đổi được việc dùng.
Tàu điện xong trước ngày khai mạc
Ngày 19/7/2008, Bắc Kinh mở cùng lúc ba tuyến tàu điện. Đó là tuyến 8 chạy vào khu Olympic Green, tuyến 10 chạy vòng quanh thành phố, và tuyến tàu nhanh ra sân bay Thủ đô. Lễ khai mạc diễn ra ngày 8/8/2008, tức ba tuần sau.
Ngày nay ga Công viên Olympic có cả tuyến 8 và tuyến 15. Khách tới sân không phải phụ thuộc vào ô tô.
Mạng tàu điện Bắc Kinh về sau lớn rất nhanh. Năm 2024, mạng dài khoảng 909 km với 30 tuyến và 541 ga. Năm 2023, tàu chở khoảng 3,45 tỷ lượt khách.
Tôi không cho rằng Olympic tạo ra toàn bộ con số đó. Một thành phố khoảng 21,9 triệu dân (điều tra dân số 2020) thì đằng nào cũng phải làm tàu. Nhưng Olympic đặt ra một hạn chót không lùi được. Các tuyến phục vụ khu sân buộc phải xong đúng ngày.

Sau 2008: công trình sống bằng gì?
Khối Nước: đổi công năng sớm
Khối Nước xây hết khoảng 940 triệu tệ. Sau Thế vận hội, công trình được cải tạo, thêm một công viên nước công cộng rộng 12.000 m². Công viên nước mở cửa ngày 8/8/2010, đúng hai năm sau lễ khai mạc.
Năm 2018, Khối Nước có doanh thu khoảng 124 triệu tệ (khoảng 18 triệu USD) và đã hoà vốn hoạt động nhiều năm. Người dân đến để bơi, chơi nước, không cần chờ có giải.
Tổ Chim: sân lớn khó lấp chỗ
Tổ Chim khó hơn. Sân giảm từ 91.000 xuống 80.000 chỗ sau Thế vận hội. Tháng 1/2009, chủ sân công bố kế hoạch thêm khu mua sắm, giải trí, dự kiến mất ba đến năm năm.
Sân vẫn có sự kiện lớn. Năm 2015 là giải điền kinh thế giới. Năm 2017 là chung kết một giải thể thao điện tử (thi đấu trò chơi máy tính). Nhưng không phải tuần nào cũng có sự kiện đủ sức lấp 80.000 ghế. Con số chi phí bảo trì của sân, anh chị xem ở bài bài học từ các thành phố Olympic.
2022: dùng lại thay vì xây mới
Khi đăng cai Thế vận hội mùa đông 2022, Bắc Kinh không xây lại khu thi đấu trong nội thành. Tổ Chim làm lễ khai mạc và bế mạc. Khối Nước được lắp mặt băng để thi đấu bi đá trên băng (môn đẩy đá trượt trên mặt băng). Nhà thi đấu trong nhà quốc gia dùng cho khúc côn cầu trên băng.
Tổ Chim trở thành sân duy nhất làm lễ khai mạc, bế mạc cả Thế vận hội mùa hè lẫn mùa đông. Điều này chỉ làm được vì công trình còn đó, còn được bảo trì, và khung nhà đủ rộng để đổi kiểu sử dụng.
Mặt chưa ổn
- Sân lớn nhất vẫn khó dùng nhất ngày thường. Tổ Chim phải giảm chỗ và tìm thêm nguồn thu ngoài thể thao.
- Cần cả một thành phố lớn để nuôi công trình. Khối Nước có khách vì nằm trong một thành phố rất đông dân, có tàu tới tận cửa.
- Mười bốn năm chờ lần dùng thứ hai. Không phải thành phố nào cũng có kỳ Thế vận hội thứ hai để tận dụng lại.
Điều Hà Nội có thể soi vào
Đây chỉ là bài học quy hoạch. Hà Nội không đăng cai Thế vận hội, và hai nơi khác nhau về quy mô dân, luật, thời điểm.
- Tàu nên tới trước đám đông. Bắc Kinh mở tàu trước khai mạc ba tuần. Metro tuyến 1 và tuyến 2 qua khu Olympic khởi công 22/6/2026, mốc chạy tàu chưa công bố. Xem bài metro Vinhomes Olympic.
- Cây xanh chiếm phần lớn khu đất. Ở Bắc Kinh, công viên rừng giữ người dân tới cả ngày không có giải. Quy hoạch Vinhomes Olympic có công viên ven sông Hồng ở phân khu C. Xem bài công viên ven sông Hồng.
- Công trình đổi được công năng thì sống lâu. Sân VinFast – Trống Đồng có mái đóng mở, đơn vị vận hành Legends Global đã được công bố ngày 28/10/2026. Lịch sự kiện thì chưa có. Xem bài sân vận động VinFast – Trống Đồng.
Bài này không dùng số liệu Bắc Kinh để đoán giá nhà hay tiến độ Vinhomes Olympic. Số liệu chỉ để hình dung một khu Olympic được dùng tiếp ra sao sau ngày hội.
Một thành phố châu Á khác cũng biến khu Olympic thành khu ở lớn, xem bài Seoul 1988 và khu Jamsil. Một công viên Olympic đông khách sau 50 năm, xem bài Munich 1972.
Video liên quan

Video từ kênh YouTube Kỹ Sư Bán Nhà. Xem tất cả video Vinhomes Olympic →
Hỏi đáp
Olympic 2008 thay đổi Bắc Kinh ở điểm nào rõ nhất?
Rõ nhất là đường tàu và khu đất phía Bắc. Ba tuyến tàu điện mở cùng ngày 19/7/2008. Khu Olympic Green khoảng 1.135 ha thành một vùng công viên và nhà thi đấu dùng tới nay.
Sân Tổ Chim bây giờ dùng làm gì?
Sân giảm từ 91.000 xuống 80.000 chỗ sau Thế vận hội. Sân tổ chức giải điền kinh thế giới 2015, hoà nhạc, đón khách tham quan, và lễ khai mạc, bế mạc Thế vận hội mùa đông 2022.
Khối Nước sau Olympic có bị bỏ không?
Không. Năm 2010 công trình thêm công viên nước 12.000 m². Năm 2018 doanh thu khoảng 124 triệu tệ. Năm 2022 được cải tạo thành sân bi đá trên băng cho Thế vận hội mùa đông.
Bắc Kinh 2008 có gì để Vinhomes Olympic tham khảo?
Chỉ ở mức bài học quy hoạch: tàu điện xong trước ngày hội, công viên chiếm phần lớn khu đất, công trình thiết kế để đổi công năng. Bài này không dùng Bắc Kinh để đoán giá hay tiến độ ở Hà Nội.



